Faz Dizi Antenlerin Besleme Sistemleri
Resim 1: Tornado Burun Radarı
Aktif antenler
Aktif faz dizi antenler her biri düşük seviyede güç üreten çok sayıda gönderme-alma modüllerinde üretilen enerjinin gönderildiği antenlerdir. Örnek olarak Tornado Burun Radarını ve Alman Hava Kuvvetlerinde kullanılan RRP-117 ve Deniz Kuvvetlerinde kullanılan APAR tipi radarları gösterebiliriz.
Aktif antenler, tek bir merkezi yüksek frekanslı (HF) güç birimi yerine, her bir yayın elemanında kendisine ait bir güç yükselticisinin bulunduğu bir anten türüdür. Bunun şöyle bir avantajı vardır: tüm faz kaydırıcılar yerine, sadece gerekli olan faz kaydırıcı çalışacağından radarın güç ihtiyacı azalmaktadır.
Resimde ki anten örneğinde görülen anten 428 adet aktif yayın elemanından oluşmaktadır.
Aktif antenler
„Gönderici”
bölümünde ayrıntılı olarak işlenmiştir.
Pasif antenler
Pasif faz dizi antenler aşağıda gösterilen alt bölümlere ayrılırlar:
Faz dizi antenlerde güç beslemesinin çok daha sıklıkla rastlanan türü hatla besleme olanıdır. Burada ya dalga kılavuz şebekesi yada bilezik-fırçalar vasıtasıyla enerji alınır. (Örnek: PAR-80).
Çok seyrek kullanılan diğer bir yöntem, besleme boynuzu üzerindeki bulunan anten yüzeyinin gönderim-gücü ile aydınlatıldığı (illumination) ışımayla besleme yöntemidir. Bu güç küçük anten elemanları tarafından alınır, fazı ayarlanır ve ardından tekrar yayınlanır. (Örnek: Patriot füze sistemi).
Bir pasif antenin seri beslenmesi
Resim 2: Yayın elemanlarının seri beslenmesi
Faz Dizi Antenlerin seri beslemesinde yayın elemanları sırayla gönderim gücü ile beslenirler. Daha uzun hatlarla beslenen yayın elemanlarında hat uzunluklarından ötürü gittikçe artan faz kayma miktarları, faz kaydırma devreleri ayarlanırken dikkate alınması gerekir. Bir ilave seri besleme yapılarak frekansın değiştirilmesi mümkün değildir.
Mutlaka frekans değişimi gerekiyorsa, bu faz kaydırma devre işlemcilerinin yeniden programlanmasıyla yapılmalıdır. (veya çoğunlukla pratikte yapıldığı gibi yeni bir faz kaydırma tablosu kullanılır).
Resim 3: Yayın elemanlarının paralel beslenmesi
Bir pasif antenin paralel beslenmesi
Faz dizi antenlerin paralel beslenmesinde gönderim gücü her düğüm noktasında aynı-fazda dağılır. Her yayın elemanı aynı uzunluktaki hatla beslendiğinden sonuç olarak fazları aynı olur.
Bu şu avantajı sağlamaktadır: Bilgisayarın faz-kayma miktarlarını hesabında hat uzunluklarını dikkate almasına gerek kalmaz.
İletim tipi
Resim 4: İletim tipi besleme
Resim 4: İletim tipi besleme
Bu yöntemde besleme, anten yüzeyinin arkasında bulunan bir besleme boynuzundan gönderilen ışıma ile yapılır. Bu güç küçük anten elemanları tarafından alınır, fazı ayarlanır ve ardından tekrar yayınlanır.
Aslında faz dizi antenlerin arka bölümü besleme devreleri ile bloke edilmiştir. Bu yöntemde boynuz besleyici, antene herhangi bir gölgeleme yapmamaktadır.
Patriot füze tesislerinde ki faz dizi antenlerde iletim tipi besleme kullanılır.
Yansıma tipi
Yansıma düzlemi Resim 5: Yansıma tipi besleme
Yansıma düzlemi Resim 5: Yansıma tipi besleme
Yansıma tipi beslemede, gönderim enerjisini sağlayan besleme boynuzu anten yüzeyinin önünde yer almaktadır. Bu enerji küçük yayın elemanlarınca alınır, fazı ayarlanır, bir yansıma düzlemine yansıtılır, buradaki yansıma düzleminden tekrar faz kaydırıcılara gelir, bir daha fazı kaydırılarak tekrardan yayınlanır.
Yansıtıcı tip sistemlerde antenin arka bölümünde tüm elemanları (örneğin faz kaydırma kumanda devreleri, besleme devreleri gibi) yerleştirebilecek yer bulunur. Buna karşılık boynuz besleyicinin bozucu etkisi söz konusudur. Yayının en iyi olduğu yönde (ortada), boynuz sadece bir gölgeleme yapmakla kalmaz; yansıtılmış enerjiyi tekrardan alarak ardından bir besleme sisteminde duran dalga oluşumuna yol açar.
Bununla beraber boynuzun, yayın elemanlarında farklı yayılma zamanlarına yol açmaması için olabildiğince ortada yer alması gerekir.


