Çapraz Alan Yükselteci (Amplitron)
Literatürde amplitron için, bazen farklı görev amaçlarını belirten başka adlarda kullanılmaktadır:
- Platinotron Elektron akımı kesilmiş ve gecikme sistemi devre dışı durumda ki ters dalga tüpü için bir üst kavram;
- Amplitron Doğrusal olmayan güç yükselteçli platinotron;
- Stabilotron Amplitronun kararlı yüksek frekans üreteci olarak geri beslemeli ve rezonans devreli bir türü;
- Magnetron yükselteci (Anlamsız bir isim)
- Çapraz alan yükselteci daha eskiden kullanılan, işlevi belirten ad.
Amplitronun yapısı
Amplitron, magnetron gibi elektron akışının, bir geciktirme hattı boyunca giden elektromanyetik dalga ile etkileşim yaptığı hız modülasyon tüpleri grubu içinde yer alır. Yapısı magnetronun yapısına çok benzer. Amplitron; katot (1), eş merkezli olarak yerleştirilmiş anot blokları (2), geciktirme sistemi (3) ve mıknatıs sisteminden (4) oluşur.
Resim 2: Amplitronun şematik görünüşü
Magnetron ile amplitron arasında ki temel fark; amplitronda gecikme sistemine bağlı bir çıkışın bulunmayışı, buna karşılık hem bir girişin hem de bir çıkışın bulunmasıdır. Amplitronda gecikme sistemi yoktur ve anotta tekli sayıda çınlayıcı görülür.
Oksit katot ile anotta ki rezonans elemanlarının iç yüzeyleri arasında mevcut elektrik alanı ve bu elektrik alanına dik yönde bir daimi mıknatısın veya elektro mıknatısına ait manyetik alanı, elektron akımının ve elektromanyetik dalgaların karşılıklı etkileşim koşullarını sağlarlar. Elektronlar anot ile katot arasında ki elektrik alanının ve buna dik yönde etkili olan manyetik alanların etkisi altında merkezden dışa doğru hareket ederler. Bu hareketi elektronlar yaparken katot etrafında bir çember çizer, aynı zamanda bu çemberi çizerken bir yandan kendi etrafında da döner (bu hareket biçimine İngilizce „epicycloidal” denir) ve bir elektron kümeleşmesi oluşur, ve sonuçta bir bisiklet tekerinin dönerken jant tellerinin yarattığı „uzay yük çarkı” görüntüsü (3) („Space Charge Wheel”) ortaya çıkar.
Amplitronda yükseltme işlevi, girişte ki yüksek frekansta salınan üretilen dalgaların geciktirilmesi ve yukarda bahsedilen çark olayı ile karşılıklı etkileşim meydana gelmesi sayesinde olmaktadır. Ancak geciktirme levhaları (lamelleri) yakınında ki elektronların hızları (grup hızları) ve geciktirilen dalgaların faz hızları birbirine eşit olmalıdır. Elektronların hızları anotların gerilimine, manyetik alan endüksiyonuna ve karşılıklı etkileşimin yapıldığı etkileşim hacminin boyutlarına bağlıdır. Senkron karşılıklı etkileşim sırasında elektronların potansiyel enerjilerini aktarmaları nedeniyle yüksek frekanslı dalgaların genlikleri azalır. Bu yükseltme işlevi geciktirme sisteminin çıkışında tamamlanır. Doğru akım kaynağından yüksek frekanslı alana enerjinin aktarılması „uzay yük çarkında ki tepeler” aracılık yapar. Sonuç olarak yüksek frekanslı sinyaller yükseltilmiştir.



